Zdrowie w skorupce - Jajka - Zdrowa Żywność - Zdrowie

Przykra prawda jest taka, że swoją złą sławę jaja w większości zawdzięczają nie komu innemu, tylko samym dietetykom. To oni jeszcze parę dziesięcioleci temu zalecali możliwe ograniczenie spożycia jaj i to za ich sprawą nęka nas poczucie winy, kiedy zjemy o jedno jajko na miękko za dużo.

Cholesterolowy mit
Ten czarny PR jajka zawdzięczają prostemu faktowi: ich żółtka zawierają spore ilości cholesterolu. Sprawa z cholesterolem nie jest jednak taka prosta, jak to się wydawało kilkadziesiąt lat temu i wyniki wielu badań pozwalają nam twierdzić, że nie ma większego związku ze spożywaniem cholesterolu a jego poziomem we krwi.

Zacznijmy od tego, że cholesterol we krwi jest transportowany na dwa różne sposoby: w postaci lipoprotein o wysokiej gęstości (frakcja HDL) i lipoprotein o niskiej gęstości (LDL). Okazało się, że wysoki poziom tylko tej ostatniej frakcji ma negatywny wpływ na zdrowie serca i naczyń krwionośnych. Sam cholesterol to niezbędny składnik błon wszystkich komórek i jest konieczny do produkcji wielu kluczowych hormonów.

Odkryto również, że to, ile spożywamy cholesterolu w diecie, nie ma bezpośredniego wpływu na poziom frakcji cholesterolu we krwi. Wzrost frakcji szkodliwego cholesterolu, LDL, a tym samym zwiększenie ryzyka miażdżycy, ma miejsce wtedy, gdy spożywamy zbyt dużo tłuszczy nasyconych. Tłuszcze nienasycone dają skutek odwrotny – podwyższają poziom korzystnej frakcji HDL.

Samo zaś jajko ma niewiele tłuszczy nasyconych, zaledwie 29% wszystkich lipidów. Aż 44% to tłuszcze jednonienasycone, a 11% - wielonienasycone. To sprawia, że jajka nie mają niekorzystnego wpływu na poziom cholesterolu we krwi, a przeciwnie – mogą oddziaływać pozytywnie na zdrowie układu krążenia. Z pewnością zaś jedno jajko dziennie nie może wyrządzić organizmowi żadnej szkody.

Jajka w czasie diety?
Wiele osób wystrzega się jaj także z innego względu. Pewnie winna jest temu tłusta konsystencja żółtka, ale dużo osób uważa, że jaja nie należą do najmniej tuczących produktów. Dietetycy jednak nie pozastawiają złudzeń: przeciętnej wielkości jajo ma zaledwie 78 kcal, czyli nie wiele więcej niż duże jabłko. To jest przyczyną tego, że coraz więcej diet odchudzających uwzględnia jajka w jadłospisie.

60 gramów czystego zdrowia
Oczywiście nie jest to jedyny powód, dla którego warto jeść jajka, a przynajmniej odegnać poczucie winy po zjedzeniu jajecznicy. Jajka to przede wszystkim bardzo wartościowe źródło białka: przeciętne jajo zaspokaja dzienne zapotrzebowanie na proteiny aż w 12% procentach, co bije większość produktów o podobnej kaloryczności na głowę.

Poza tym jajko wręcz napakowane jest większością niezbędnych dla zdrowia witamin, z małym wyjątkiem witaminy C. Witamina E jest silnym przeciwutleniaczem, który przeciwdziała chorobom serca i nowotworom. Żółtko jaja zawiera także duże ilości niezbędnej do właściwego rozwoju witaminy A oraz witaminę D, która jest konieczna do przyswajania minerałów, zwłaszcza wapnia. Obecne w jaju witaminy z grupy B z kolei są kluczowe m.in. dla funkcjonowania mózgu.

Jajka to także minerały. Poza obecnym w sporej dawce wapniem, jaja dostarczają również fosforu, który w podobnym stopniu co wapń jest niezbędny do utrzymania dobrego zdrowia zębów i kości. Cynk pozwala utrzymać odporność, jod jest niezbędny do produkcji hormonów tarczycy, zaś selen – tak jak witamina E – jest silnym przeciwutleniaczem.

Kolejnym powodem, by nie stronić od jajek, jest cholina – składnik błon komórek nerwowych, bez którego mózg nie potrafi prawidłowo funkcjonować, a który w jajku obecny jest w nieprawdopodobnych ilościach. Cholina jest niezbędna do rozwoju mózgu jeszcze w łonie matki – wykazano, że dzieci, których matki spożywały w czasie ciąży więcej tego składnika, miały lepszą pamięć i szybciej się uczyły.

Z pewnością wystarczyłaby tylko część z tej długiej listy argumentów, by bez obaw zasiąść do wielkanocnego śniadania. I pewnie tylko część przekonałaby każdego, że jajka są zdrowym i odżywczym składnikiem diety i powinny się znaleźć w każdym jadłospisie.