Por - Warzywa - Kulinaria

Por był już uprawiany w czasach starożytnych w Egipcie, Babilonii, Palestynie, Grecji i Rzymie. Arystoteles i Neron, spożywali codziennie por, twierdząc, że temu zawdzięczają silny i donośny głos. Por pochodzi najprawdopodobniej z Bliskiego Wschodu, choć do Europy dotarł z pośrednictwem Włoch. Przez długie wieki był uważany za pokarm dla ubogich, jednak kiedy na początku XX w. trafił do wykwintnej kuchni francuskiej, zyskał sobie szersze grono wielbicieli. Obecnie por jest hodowany w całej Europie.

Podobnie jak cebula, szczypior i czosnek, por należy do rodziny czosnkowatych. Składa się z długich, lancetowatych, zielonych i unerwionych liści, które u podstawy tworzą tzw. łodygę rzekomą. Jest byliną lub rośliną dwuletnią, zbieraną przez cały rok. Roślina ta może maksymalnie osiągnąć wysokość 90 cm.

Podczas zakupów należy zwrócić uwagę na to, czy cebula pora jest prosta i nie ma żadnych zgrubień u podstawy, czy nie ma żadnych żółtych i czarnych plam, oraz czy liście są zielone i nie są zwiędłe. Zasadniczo odcień kolorystyczny liści nie ma nic wspólnego z ich świeżością i jakością, ponieważ zależy od odmiany pora. Jeśli chcemy go przechować w lodówce to nie należy go umieszczać obok produktów wrażliwych na ostre zapachy (np. masło, kalafior, owoce), gdyż mogą przejść aromatem poru. Aby wydłużyć czas przechowywania poru w lodówce, można jego cebulkę owinąć w wilgotną ściereczkę. Umyte i pokrojone pory doskonale nadają się także do zamrażania.

To, co najlepsze w porze poza smakiem i aromatem, to wartości odżywcze. Jest bogatym źródłem witaminy A, C, E i B6 oraz potasu, wapnia, fosforu, magnezu i kwasu foliowego. Por ma właściwości obniżające poziom złego cholesterolu jednocześnie zwiększając poziom tego dobrego (zmniejsza to ryzyko zawału serca i chorób układu krążeniowego). Zawarte w porze mangan, witamina C, witamina B6 i żelazo stabilizują poziom cukru we krwi. Poza tym bardzo dobrze wpływa na układ odpornościowy i oddechowy, ma także właściwości bakteriobójcze.

Zanim zaczniemy przyrządzać por, trzeba najpierw go umyć, obciąć piętkę i wyschnięte końce liści tak, aby pozostała tylko biała cebulka i jasnozielona część liści. Można go potem pokroić w plasterki i użyć do surówki, zupy, sosu lub przeznaczyć na ciasto cebulowe – zamiast cebuli. Ugotowane lub uduszone można przechowywać w lodówce nie dłużej niż dwa dni.