Kalafior - Warzywa - Kulinaria

Kalafior był przez długie wieki niedoceniany. Pierwszymi, którzy poznali się na tym warzywie, byli Grecy i Cypryjczycy – dzięki tym ostatnim kalafior stał się warzywem popularnym we Włoszech, choć musiało minąć kilkaset lat zanim ten krewny kapusty na stałe zagościł w jadłospisie Europejczyków. Jego wielkim miłośnikiem był na przykład Ludwik XIV, a Francuzom, oprócz pierwszych wykwintnych przepisów z jego udziałem, zawdzięczamy też samą nazwę: nazwa „kalafior” pochodzi od francuskiego choufleur, co dosłownie znaczy „kwiat kapusty”. Co ciekawe, termin ten pochodzi z czasów, gdy nie znano jeszcze zielonych, fioletowych i pomarańczowych odmian kalafiora.

Biały, zielony, czy fioletowy?
Kalafior (Brassica oleracea) jest rośliną jednoroczną i należy do rodziny kapustowatych. Częścią jadalną kalafiora jest tak zwana róża, stanowiąca w istocie ścisłe skupienie skróconych pędów i pąków kwiatowych. Ponieważ różę przez cały okres wzrostu gęsto przykrywają duże zielone liście, kalafior ma kolor kremowy lub całkiem biały – jest to rezultat odcięcia kwiatostanu od światła i braku chlorofilu.

Ale nie wszystkie kalafiory są białe. W krajach śródziemnomorskich uprawiane są zielone i fioletowe odmiany kalafiora, natomiast kalafior pomarańczowy, wywodzący się z Kanady, zawiera ok. 25 razy więcej witaminy A niż ten rosnący na naszych rodzimych polach. Zresztą Polska plasuje się na 9 miejscu w światowym rankingu uprawy tego warzywa, czym można tłumaczyć jego dużą popularność.

Kalafior a zdrowie
Kalafior, podobnie jak brokuły, kapusta i jarmuż, to samo zdrowie. Doskonale nadaje się na element diety odchudzającej, ponieważ ma niską zawartość energetyczną i dużą ilość witaminy C, potasu, magnezu oraz wapnia. Co więcej, kalafior ma właściwości przeciwrakowe, zatrzymując enzymy aktywujące czynniki rakotwórcze. Inne związki znajdujące się w kalafiorze zwiększają zdolność wątroby do neutralizowania potencjalnie toksycznych substancji i chronią przed reumatyzmem.

Jak kupować i przechowywać?
W sprzedaży jest dostępny cały rok. Najwięcej jest go od maja do listopada. Należy wybierać tylko najbardziej świeższy kalafior, kierując się przy wyborze kondycją liści – nie powinny być zwiędłe lub całkowicie wysuszone, zaś kwiatostan uszkodzony. Kalafior można z powodzeniem trzymać kilka dni w lodówce zawinięty w folię, można go też mrozić. Niektórzy także marynują na słodko-kwaśno.

Jak przygotowywać?
Kalafior ma mleczny, słodki i lekko orzechowy smak. Jest stosunkowo łatwy do przygotowania: wystarczy obrać go z liści i dokładnie umyć. Można go jeść zarówno na surowo, jak i na zimno. Pyszny jest ugotowany i podany z bułką tartą, z sosem serowym, albo dodany do zupy warzywnej lub przetworzony na zupę kalafiorową. Nadaje się także jako dodatek do wielu sałatek.