Cebula - Warzywa - Kulinaria

Cebula najprawdopodobniej pochodzi z Azji środkowej, gdzie była ceniona już od tysiącleci jako znakomity środek na wiele dolegliwości. Z tego samego powodu była także znana w starożytnym Egipcie i Babilonii. Starożytni wiedzieli, że działa wzmacniająco i oczyszczająco na organizm. Na początku naszej ery, Rzymianie wprowadzili to warzywo do Europy. Kiedy pojawiła się w Polsce, trudno określić, jednak na pewno wiadomo, że znano ją u nas już w XIV w. Obecnie jej uprawa i wykorzystanie w kuchni jest szeroko rozpowszechnione nie tylko w Europie, ale także na całym świecie.

Cebula, podobnie jak czosnek, por i szczypiorek, należy do rodziny czosnkowatych. Jest uprawiana jako roślina roczna lub dwuletnia. Wyrastający z cebuli szczypior można obcinać i stosować jako dodatek do wielu dań. Cebula jest utworzona z wewnętrznych łusek, powstałych z pochew liściowych. Charakteryzuje się ostrym, ulatniającym się sokiem. Zewnętrzna warstwa cebuli jest cienka, wysuszona i łatwo oddziela się od pozostałych warstw. Jej kolor najczęściej jest białawy, zielony, złocisty lub czerwony. Ta ostania jest łagodna w smaku i ma mniej eterycznych olejków, które są powodem płaczu podczas krojenia.

Zasadniczo wszystkie odmiany cebuli znajdują się w sprzedaży cały rok. Kupując cebulę należy zwrócić uwagę, czy zewnętrzna warstwa jest całkowicie sucha i czy już nie kiełkuje. Widoczne kiełki są oznaką tego, że cebula była zbyt długo lub nieprawidłowo przechowywana. Jeśli już cebulę kupimy i musimy ją przechować – należy odłożyć ją w chłodne i suche miejsce, gdzie może leżeć nawet miesiącami. Można też trzymać ją po prostu w lodówce. Raczej nie ma potrzeby konserwowania tego warzywa, choć niektórzy suszą krążki cebul ostrych odmian, by potem wykorzystać je np. do zup.

Aby wykorzystać cebulę do jakiegokolwiek dania, najpierw trzeba ją obrać i usunąć piętkę. By nie powodowała szczypania oczu zaleca się jej uprzednie silne schłodzenie i obcinanie tzw. piętki na samym końcu, gdyż to w niej zawarta jest największa ilość drażniącego olejku eterycznego. Cebulę można jeść zarówno na surowo, jak i po ugotowaniu, obsmażeniu, duszeniu czy opieczeniu. Sama w sobie nie jest smaczna, gdyż ma zbyt ostry smak, ale jest doskonałym dodatkiem do wielu pikantnych potraw z warzyw i z mięsa.

Surowa cebula lub syrop z niej przyrządzony jest doskonałym lekiem na przeziębienie. Działanie bakteriobójcze i przeciwzapalne cebuli jest ogromne. Zawarte w niej składniki obniżają także ciśnienie tętnicze krwi, zapobiegając tym samym miażdżycy oraz innym chorobom układu krążenia. Przecięta cebula, przyłożona do miejsca ukąszenia przez owada, uśmierza ból, a przyłożona do rany odkaża ją i tamuje.